پلوس کامل خودرو یکی از قطعات کلیدی در سیستم انتقال قدرت به‌ویژه در خودروهای دیفرانسیل جلو است. این قطعه وظیفه دارد نیروی تولیدشده توسط موتور را پس از عبور از گیربکس، به چرخ‌ها منتقل کند تا خودرو قادر به حرکت باشد. بدون عملکرد صحیح پلوس، حتی اگر موتور و گیربکس سالم باشند، خودرو عملاً توان حرکت نخواهد داشت.

پلوس کامل خودرو چگونه کار می‌کند

در خودروهای دیفرانسیل جلو، موتور و گیربکس در قسمت جلو قرار دارند و نیروی تولیدی باید به چرخ‌های جلو منتقل شود. پلوس به‌عنوان یک رابط مکانیکی بین گیربکس و چرخ عمل می‌کند. از آنجا که چرخ‌ها هنگام حرکت بالا و پایین می‌روند و همچنین هنگام فرمان دادن زاویه می‌گیرند، پلوس باید بتواند نیرو را در زوایای مختلف منتقل کند. این قابلیت به کمک مفصل‌های خاصی که در دو سر پلوس قرار دارد فراهم می‌شود.

اجزای اصلی پلوس خودرو

پلوس کامل از چند بخش مهم تشکیل شده است که هرکدام نقش مشخصی دارند. شفت پلوس بخش میانی و فلزی آن است که نیرو را منتقل می‌کند. در دو سر شفت، مفصل‌های پلوس قرار دارند که امکان انتقال نیرو در حالت زاویه‌دار را فراهم می‌کنند. این مفصل‌ها با گریس مخصوص روان‌کاری می‌شوند و توسط گردگیرهای لاستیکی محافظت می‌گردند. گردگیر پلوس از خروج گریس و ورود گردوغبار جلوگیری می‌کند و نقش مهمی در افزایش عمر پلوس دارد.

انواع پلوس کامل در خودرو

پلوس‌ها بسته به نوع سیستم انتقال قدرت و طراحی خودرو متفاوت هستند.

• در خودروهای دیفرانسیل جلو، معمولاً دو پلوس مجزا برای چرخ چپ و راست وجود دارد.
• در برخی خودروها یکی از پلوس‌ها بلندتر است و ممکن است دارای شفت میانی و یاتاقان نگهدارنده باشد.
• در خودروهای دیفرانسیل عقب و چهارچرخ متحرک، ساختار پلوس و محل قرارگیری آن با دیفرانسیل جلو متفاوت است.

اما وظیفه کلی در همه این موارد همچنان انتقال نیرو به چرخ‌ها است.

علائم خرابی پلوس کامل خودرو

خرابی پلوس معمولاً با نشانه‌هایی همراه است که در صورت توجه به آن‌ها می‌توان از آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری کرد. شنیدن صدای تق‌تق هنگام دور زدن، به‌ویژه در پیچ‌ها، یکی از رایج‌ترین علائم خرابی مفصل پلوس است. لرزش خودرو هنگام شتاب‌گیری، نشتی گریس در اطراف چرخ‌ها و پارگی گردگیر پلوس نیز از نشانه‌های مهم محسوب می‌شوند. در صورت بی‌توجهی، خرابی پلوس می‌تواند منجر به از کار افتادن کامل خودرو شود.

دلایل خرابی پلوس کامل

خرابی پلوس می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. پارگی گردگیر و خروج گریس، یکی از اصلی‌ترین عوامل استهلاک مفصل پلوس است. رانندگی خشن، شتاب‌گیری ناگهانی، عبور از دست‌اندازها با سرعت بالا و پیچیدن‌های شدید نیز فشار زیادی به پلوس وارد می‌کند. همچنین بالا رفتن عمر خودرو و کارکرد طولانی‌مدت، به‌طور طبیعی باعث فرسودگی پلوس می‌شود.

اهمیت نگهداری و سرویس پلوس کامل

نگهداری صحیح از پلوس نقش مهمی در افزایش عمر این قطعه دارد. بررسی دوره‌ای گردگیرها و اطمینان از سالم بودن آن‌ها می‌تواند از هزینه‌های سنگین جلوگیری کند. در صورت مشاهده پارگی گردگیر، تعویض سریع آن و گریس‌کاری مفصل ضروری است. همچنین رانندگی اصولی و پرهیز از فشار بیش از حد به سیستم انتقال قدرت، تأثیر زیادی در سلامت پلوس دارد.

تعویض پلوس کامل و نکات مهم آن

در صورت خرابی شدید، تعویض پلوس بهترین راه‌حل است. هنگام تعویض باید دقت شود که پلوس مناسب همان سمت خودرو انتخاب شود، زیرا پلوس چپ و راست معمولاً از نظر طول و طراحی متفاوت هستند. استفاده از قطعات باکیفیت و نصب اصولی توسط تعمیرکار ماهر، باعث عملکرد بهتر و عمر طولانی‌تر پلوس خواهد شد.

فرق بین پلوس چپ و پلوس راست

فرق بین پلوس چپ و پلوس راست بیشتر به طول، طراحی و محل قرارگیری آن‌ها در خودرو برمی‌گردد، نه به وظیفه کلی. هر دو وظیفه انتقال نیروی گیربکس به چرخ‌ها را دارند، اما یکسان نیستند.

۱. تفاوت در طول: در اکثر خودروهای دیفرانسیل جلو، پلوس چپ معمولاً کوتاه‌تر و پلوس راست بلندتر است و دلیلش این است که گیربکس معمولاً به یک سمت موتور نزدیک‌تر نصب می‌شود.

۲. تفاوت در ساختار: پلوس راست در بسیاری از خودروها دارای شفت میانی (Intermediate Shaft) یا ساپورت یاتاقانی است و پلوس چپ معمولاً مستقیم از گیربکس به چرخ متصل می‌شود و ساده‌تر است

۳. تفاوت در نوع اتصال به گیربکس: نوع هزارخاری (Spline)، قفل‌کن یا خار نگهدارنده. این موارد ممکن است بین پلوس چپ و راست متفاوت باشد و قابل جابجایی نباشند.

۴. تفاوت در زاویه کاری: به دلیل تفاوت فاصله گیربکس تا چرخ‌ها زاویه کاری پلوس چپ و راست یکسان نیست و این موضوع روی استهلاک گردگیر و مفصل‌ها تأثیر می‌گذارد.

۵. تفاوت در استهلاک و خرابی: معمولاً پلوس سمت بلندتر (اغلب راست) زودتر دچار لرزش یا صدا می‌شود و پلوس کوتاه‌تر استهلاک کمتری دارد

۶. عدم امکان جابجایی: این دو از نظر طول، محل خار و نوع اتصال متفاوت هستند و قابل تعویض با هم نیستند.

جمع‌بندی

پلوس کامل خودرو یکی از قطعات حیاتی در سیستم انتقال قدرت است که نقش مستقیمی در حرکت و نرمی رانندگی دارد. شناخت عملکرد پلوس، توجه به علائم خرابی و انجام سرویس‌های دوره‌ای، می‌تواند از بروز مشکلات جدی و هزینه‌های اضافی جلوگیری کند. با نگهداری صحیح، پلوس می‌تواند سال‌ها بدون مشکل وظیفه خود را انجام دهد.